Datum: 04.09.2026.
Izvor: APC
Foto: APC

 

Prihvatni Centar (PC) Preševo: Tokom ove nedelje u PC Preševo pristizalo je više grupa koje su u Srbiju ušle iz pravca Severne Makedonije, najčešće poreklom iz Avganistana i Pakistana, kao i iz Egipta. Deo osoba je do centra stigao samostalno, dok su druge osobe prethodno bile zaustavljene na različitim lokacijama u Srbiji. Hapšenja/zaustavljanja zabeležena su na autobuskim stanicama u Bujanovcu, Beogradu i Nišu, kao i u području Subotice, nakon čega su lica relocirana od strane policije u PC Preševo.

– Loši higijenski uslovi predstavljali su najčešće prijavljivani problem u PC Preševo. Svaka grupa migranata sa kojom su timovi na jugu razgovarali tokom ove nedelje navela je probleme u vezi sa higijenom, a pojedine osobe su prijavile i prisustvo stenica. Loš kvalitet hrane i neprijatan miris u prostorijama takođe su pomenuti.

Prihvatni Centar (PC) Bujanovac: U PC Bujanovac tokom nedelje boravila su maloletna lica bez pratnje koji su u Srbiju došla iz pravca Severne Makedonije.

– Nepravilnosti u smeštaju i registraciji. Tokom ove nedelje u PC Bujanovac su protivno internim pravilima Komesarijata za izbeglice i migracije vezanim za isti kamp smeštane i odrasle osobe muškog pola koji su samci, (između ostalog K.A. 1994, A.S. 2006.), iako je kamp namenjen porodicama i maloletnicima bez pratnje. Nijedan od samaca nije putovao sa maloletnim licem, niti je bio u srodstvu sa drugim članovima grupe. Takođe, kod nekih od samaca identifikovana je nepravilnost u ličnim podacima u njihovim kamp karticama u pogledu zemlje porekla i tačnog imena i prezimena, o čemu su nadležne institucije obaveštene od strane APC-a.

Centar za azil (CA) Vranje: Nakon incijalnih teškoća i prepreka, kao i prateće prethodne intervencije APC tima i upućivanja hitnog zahteva inspektoru za strance radi registracije i dobijanja privremene zaštite, beba S. F., rođena u Vranju, od roditelja poreklom iz Ukrajine, uspešno je registrovana, a porodica je dobila odgovarajuće rešenje o privremenoj zaštiti i identifikacioni dokument.
Tokom pravne intervencije APC i pokušaja stupanja u kontakt sa porodicom, postojali su jasni pokušaji da se onemogući poseta pravnika APC-a porodici iz Ukrajine u CA Vranje, a osoblje KIRS-a je u više navrata ukazivalo na pitanje pisane dozvole za ulazak u CA Vranje, navodeći da dozvolu za ulazak pravnika APC nisu dobili putem elektronske pošte od svoje centrale KIRS u Beogradu. Konačno, poseta i kontakt pravnika APC sa porodicom iz Ukrajine je omogućen od strane službenika KIRS koji rukovode CA Vranjem.

Situacija na južnoj granici – Severna Makedonija / Srbija
Tokom ove nedelje većina lica navodi da je granicu prešlo peške iz pravca S. Makedonije, nakon čega su koristili taksi ili vozila organizovana od strane krijumčara do kampa u Preševu ili Bujanovca/autobuske stanice.
Nakon ulaska u Srbiju, deo grupa je odmah nastavljao put preko Bujanovca ili Niša prema Beogradu autobuskim prevozom, dok su druge grupe provodile između dva i pet dana u stanovima koje su obezbedili krijumčari u Beogradu, pre nego što bi nastavile prema Subotici i granici sa Mađarskom.

– Policijsko nasilje i pushbackovi u Severnu Makedoniju. U ovom periodu tri grupe prijavile su da su tokom prvog pokušaja ulaska iz Severne Makedonije bile zaustavljene od strane srpske policije, fizički maltretirane i udarane pendrecima, nakon čega su faktički vraćene na teritoriju Severne Makedonije. Prema njihovim navodima, osobe su nakon toga ponovo pokušale ulazak i uspele da uđu u Srbiju istog ili narednog dana.
Ilustrativno, 01.09.2026. godine grupa lica poreklom iz Avganistana (F.K. (2004), H. K. (2007) i R. K. (2007)) opisuje da su nakon prelaska na teritoriju Srbije fizički maltretirani i udarani, nakon čega su pushbackovani u Severnu Makedoniju.

– Policijsko nasilje srpske granične policije prema maloletnim licima bez pratnje, tokom pushbacka na teritoriju S. Makedonije: Z. W. (2009) i S. H. W. (2011), državljani Avganistana, pokušali su da uđu u Srbiju preko Severne Makedonije zajedno sa još pet migranata. Prema njihovim navodima, tokom prvog pokušaja zaustavila ih je srpska policija. Naveli su da su tom prilikom bili udarani pendrecima i fizički maltretirani, nakon čega su nezakonito faktički vraćeni u Severnu Makedoniju.

– Kretanje kroz Srbiju i autobuski tranzit: Tokom nedelje prisutan trend učestalijeg korišćenja javnog autobuskog prevoza za tranzit kroz Srbiju.i U jednom od ilustrativnih slučajeva, grupa izbeglih lica je prema njihovom svedočenju nakon pešačkog prelaska granice sa Severnom Makedonijom taksijem stigla do Bujanovca, a zatim autobusom nastavila do Beograda. U Beogradu su proveli dva dana, nakon čega su autobusom otišli do Subotice. Prema njihovim navodima, nisu pokušali da pređu granicu sa Mađarskom jer nisu uspeli da organizuju dalji prevoz.

Situacija na severnoj granici – Srbija / Mađarska
Nastavak puta prema Mađarskoj uglavnom zavisi od organizovanja krijumčarske logistike, uključujući transport, vodiče i samu organizaciju prelaska granice. Ove nedelje nije bilo prijave i navoda o pokušajima prelaska na mađarsku teritoriju.
Prema zvaničnim podacima mađarske policije, u periodu od 31.08. – 04.09. privedeno je i pushbackovano ukupno 25 lica najveći broj poreklom iz Bangladeša, potom Avganistana, Egipta, Libije i Albanije, dok je 51 lice sprečeno u u pokušaju prelaska.

Cena krijumčarskih usluga
Troškovi krijumčarskih usluga ostaju veoma visoki. Osobe poreklom iz Avganistana koje su u Srbiju došle preko Severne Makedonije navodile su da su za put od Turske do Srbije u proseku plaćale oko 6.000 evra po osobi. U pojedinim slučajevima putovanje je plaćano u etapama, posebno nakon dužeg boravka u Turskoj tokom kojeg su osobe prikupljale novac za nastavak puta.
Jedna grupa je navela cenu od 7.500 evra po osobi za put od Turske do Srbije, pri čemu je cena uključivala i transport od južnog pograničnog područja Srbije do Beograda, a zatim i do Subotice.
Osobe poreklom iz Egipta navele su cenu od približno 6.000 evra za put od Egipta do Srbije.
Za kompletan put od Pakistana do Srbije ili od Avganistana do Srbije prijavljivani su znatno viši iznosi: 10.000, 12.000, 15.000 i do 18.000 evra po osobi.
Jedna osoba je navela da je prodala kuću svog dede, druga nakit svoje supruge, dok su dva brata pozajmila novac i očekuju da će po dolasku morati da rade kako bi vratili dug, uz istovremeno finansiranje svojih porodica. Osobe iz Pakistana opisivale su prodaju kuća, zemljišta i nakita radi finansiranja odlaska muških članova porodice kao trend koji je, prema njihovim navodima, prisutan u području Khyber Agency.