Datum: 28.08.2026.
Izvor: APC
Foto: APC

 

Prihvatni Centar (PC) Preševo: U prihvatnom centru je tokom ove nedelje boravio veoma mali broj ljudi, oko 30 osoba dnevno. Većinom je reč o licima koja su u centar relocirana iz pograničnih područja sa EU ili koja je srpska granična policija privela pre, odnosno nakon, sprovedenog pushbacka (nezakonitog vraćanja lica mimo sporazuma o readmisiji) iz Mađarske.
Uočava se nastavak trenda da izbegla lica izbegavaju da pristupaju sama i traže smeštaj u prihvatnom centru u Preševu. Prema navodima lica smeštenih u centru, razlog je strah od postupanja policije, uključujući mogućnost uskraćivanja pristupa prihvatnom smeštaju, policijskog nasilja i/ili pushbacka na teritoriju Severne Makedonije.
Loši higijenski uslovi su i dalje prisutni, kao što su prisustvo stenica, neprijatan miris u sobama, ali i veliki broj komaraca tokom večernjeg perioda.

Prihvatni Centar (PC) Bujanovac: U prihvatnom centru je nepromenjeno stanje, u istom centru boravi do 15 lica.

Situacija na južnoj granici – Severna Makedonija / Srbija
Prema izjavama lica na terenu, izbegla lica koja ulaze iz pravca Severne Makedonije u Srbiju izbegavaju da traže smeštaj u prihvatnom centru u Preševu. Prema navodima korisnika istog smeštaja, izbeglih lica na terenu i terenskim zapažanjima, deo ljudi nakon ulaska u Srbiju nastoji da što pre nastavi put ka Beogradu, a zatim prema severnoj granici Srbije sa EU.
U tom smislu je ilustrativan slučaj samohrane majke koja je sa dvoje maloletne dece (svi poreklom iz Avganistana) nakon ulaska u Srbiju uz pomoć krijumčara, direktno prevozom stigla u Beograd, gde je provela dve noći u šumskom području na teritoriji Beograda, nakon čega je, uz pomoć krijumčarskog prevoza, nastavlila put prema severnoj granici Srbije sa EU gde je pokušala da pređe granicu sa Mađarskom, bila uhvaćena i nezakonito vraćena u Srbiju preko ograde.

Situacija na jugoistočnoj granici – Bugarska / Srbija
Bugarska je i dalje predstavlja dominantan pravac ulaska nedokumentovanih izbeglih lica u Srbiju. Nakon ulaska, krijumčari najčešće organizuju njihov prevoz ka Beogradu, a zatim ka Subotici, gde pokušavaju da pređu u Mađarsku, ili idu ka Šidu, gde pokušavaju da nastave tranzit ka Sloveniji i uđu u Hrvatsku.
Ilustrativna su svedočenja F. H. (2000) i M. R. (2004), poreklom iz Avganistana, koji su ušli u Srbiju preko Bugarske zajedno sa još oko 20 migranata. Granicu su prešli peške, nakon čega su vozilom nastavili put do Beograda. Sa autobuske stanice u Beogradu nastavili su autobusom prema Subotici, a zatim su tokom noći pokušali da pređu granicu sa Mađarskom.
J. R. (2007), A. H. (2002) i B. A. (2005), poreklom iz Avganistana, svedoče da su u Srbiju ušli preko Bugarske zajedno sa još 12 migranata. Prema njihovim navodima, deo puta prešli su skriveni u prikolici kamiona, nakon čega su stigli do autobuske stanice u Nišu. Odatle su autobusom nastavili put ka Beogradu, gde su proveli jednu noć, gde ih je privela policija.
Prema njihovim navodima, za put od Turske do Srbije, rutom preko Bugarske platili su oko 7.600 evra po osobi.

Situacija na severnoj granici – Srbija / Mađarska
Primetna je praksa da krijumčari ostavljaju migrante duž graničnog pojasa bez organizovanog prelaska preko mađarske ograde. U dva slučaja lica prijavljuju da su nakon dolaska u pogranično područje čekali duže vreme na organizovani prelazak ili prevoz, a zatim ostali bez daljih instrukcija, pristupa hrani i vodi, skriveni u pograničnom području trajanju od više dana.

A. Z. iz Avganistana je proveo sa grupom šest dana u šumskom pograničnom području u okolini Subotice, čekajući vodiče/krijumčare koji je trebalo da organizuju pokušaj prelaska granice. Prema njegovim navodima, nakon višednevnog čekanja grupa je ostala bez hrane i vode. Kada su krenuli da traže hranu i vodu, grupa je zatečena od strane srpske granične policije, zadržana i relocirana na jug Srbije.
Druga grupa poreklom iz Avganistana navodi da je nakon u prelaska na teritoriju Mađarske čekala dogovoreno vozilo krijumčara koje se nije pojavilo ni nakon tri dana. Nakon što prevoz nije došao, članovi grupe su se sami prijavili mađarskoj policiji. Nakon nekoliko sati provere, predati su srpskoj policiji i vraćeni u Srbiju.

Privođenja i zadržavanje u pograničnoj oblasti
Zabeleženo je više navoda o postojanju objekta nalik garaži u blizini graničnog prelaza Horgoš, u kojem se lica zadržavaju više sati nakon privođenja, pre nego što budu relocirani na jug Srbije.
Omer iz Avganistana navodi da ga je srpska policija potom zadržala dva dana u prostoru koji je opisao kao “Garažu” koju policija koristi za zadržavanje, na području Horgoša.

Zvanični podaci mađarske policije i dalje pokazuju trend manjeg broja lica vraćenih iz Mađarske od realnog stanja stvari na terenu, kao i veoma mali broj lica sprečenih u pokušaju prelaska mađarske ograde.
U periodu 24–28.08.2026., mađarska policija je, prema dostupnim podacima, pushbackovala ukupno 53 lica, poreklom iz Avganistana, Pakistana, Bangladeša, Indije, Egipta, Maroka, Palestine, Sirije, Turske i Jordana.
Istovremeno je 57 lica sprečeno u pokušaju prelaska. Posebno se izdvaja 26.08.2026., kada je mađarska policija u jednom danu sprečila ukupno 50 lica u pokušaju prelaska.

Cena krijumčarskih usluga
Cene krijumčarskih usluga na ruti od Turske do Srbije kretale su se približno između 3.000 i 8.500 evra, pri čemu su iznosi uglavnom bili viši za državljane Avganistana (6.500–8.500 evra) u odnosu na državljane zemalja Severne Afrike (3.000–6.000 evra).