Datum: 13.09.2026.
Izvor: APC
Foto: APC

 

Prihvatni Centar (PC) Preševo: U kampu borave lica poreklom iz Avganistana, Maroka, Iraka, Sirije, Alžira, Pakistana, Irana, Palestine i Libije, a koje je srpska policija zaustavila i privela u pograničnim područjima unutar teritorije Srbije, ponekad nekoliko nedelja nakon ulaska u zemlju, kao i osobe koje su prethodno neuspešno pokušale da pređu granicu sa Mađarskom ili Bosnom i Hercegovinom, a koje su potom relocirane u PC Preševo.

Najčešća primedba tokom nedelje odnosila se na loše higijenske uslove. Korisnici su prijavljivali prisustvo stenica i komaraca, kao i nedostatak sredstava za održavanje lične higijene, posebno šampona.

– Ranjive kategorije – lice sa oštećenjem sluha i vida u potrebi. Državljanin Irana (1961) predstavlja posebno ranjiv slučaj zbog svoje starije životne dobi, značajnog oštećenja vida i sluha, ograničenog pristupa potrebnom lečenju, dugotrajnog boravka i rada van sistema prihvata i prethodno neuspešnog pokušaja regulisanja pravnog statusa u Srbiji. U Srbiju je ušao avionom 2018. godine i zatražio azil. Bio je smešten u PC Preševo oko dva meseca, u AC Sjenica oko godinu dana, a zatim u AC Krnjača oko tri meseca. Tokom svog boravka nije dobio azil, ali nije ni napustio Srbiju.
Nakon toga je šest godina radio u restoranu u Beogradu, boraveći u prostoriji u okviru restorana. Tokom tog perioda izgubio je vid, a za operaciju mu je, prema njegovim navodima, traženo 3.600 evra, što nije mogao da priušti. Nedavno je odlučio da kontaktira krijumčare, i u grupi od 17 osoba je zaustavljen u blizini Subotice, zadržan dva dana u stanici i prebačen u PC Preševo. Navodi da mu kombinacija oštećenja vida i gubitka sluha dodatno otežava komunikaciju sa službenicima kampa kao i nedostatak prevodioca, te da ostaje nesiguran u pogledu svoje budućnosti, bez želje da se vrati u Iran, zabrinut u pogledu uslova smeštaja i života dok je u Srbiji.

– Lice nakon izdržavanja kazne zatvora predao svoju dokumentaciju KIRSU. Državljanin Alžira (1993), naveo je da je nakon sukoba između njegove grupe i grupe državljana Maroka u Beogradu, tokom kojeg je jedan član njegove grupe nožem povredio državljanina Maroka, cela grupa uhapšena. Prema njegovim navodima, proveo je 2 godine i 8 meseci u zatvoru u Nišu, a zatim još 6 meseci u Prihvatilištu za strance u Padinskoj Skeli, nakon čega je prebačen u PC Preševo, gde je u trenutku razgovora već boravio dve nedelje. Navodi da kod sebe nema sudsku ili zatvorsku dokumentaciju i da je sva dokumenta predao KIRS-u.

Prihvatni Centar (PC) Bujanovac: Tokom nedelje u PC Bujanovac pristizale su osobe koje su u Srbiju ulazile prvenstveno iz pravca Severne Makedonije.

– Kao i prethodne nedelje i tokom ove nedelje, maloletna lica bez pratnje koji ulaze u Srbiju iz pravca Severne Makedonije i stižu do PC Bujanovac, navode da su bili izloženi policijskom nasilju i višestrukim pushbackovima od strane srpske granične policije.
A.K. (2009) i njegov rođak E. J. (2009), državljani Avganistana, ušli su u Srbiju preko Severne Makedonije, zajedno sa grupom od ukupno devet migranata. Prema njihovim navodima, u Srbiju su uspeli da uđu tek iz osmog pokušaja, nakon što ih je srpska policija tokom prethodnih sedam pokušaja zaustavljala i faktički vraćala na teritoriju Severne Makedonije.
Obojica su navela da su tokom prethodnih vraćanja bili izloženi fizičkom maltretiranju. Prema njihovim svedočenjima, policijski službenici su ih udarali pendrecima po leđima i stomaku i koristili elektrošokere. Takođe su naveli da im je jednom prilikom rečeno da uđu u policijsko vozilo kako bi bili odvezeni u kamp, ali da su umesto toga u vozilu fizički maltretirani, nakon čega su vraćeni u Severnu Makedoniju.

Situacija na južnoj granici – Severna Makedonija / Srbija
Od početka septembra uoačava se trend pojačanog dolaska izbeglih lica u Srbiju iz pravca S. Makedonije. Tokom nedelje grupe prijavljuju da su iz Severne Makedonije u Srbiju ulazile peške, uglavnom tokom noći ili u ranim jutarnjim satima, nakon čega su ih sačekivali automobili krijumčara ili taksi vozila.

– Policijsko nasilje, upotreba elektrošokova i pushbackovi. Maloletna lica bez pratnje koji su u manjim grupama ulazili iz pravca Severne Makedonije prijavljivali su ponovljene pushbackove i fizičko nasilje od strane srpske policije, uključujući navode o udaranju pendrecima i upotrebi elektrošokova.
Pored slučajeva zabeleženih u Bujanovcu, APC timovi su razgovarali sa osobama smeštenim u PC Preševo koje su opisale da su tokom prvog pokušaja ulaska u Srbiju, u grupi od oko 20 osoba, bile uhvaćene, udarane pendrecima i izložene elektrošokovima. Prema njihovim navodima, zadobili su povrede zbog kojih su u Severnoj Makedoniji morale da se oporavljaju oko dva meseca pre nego što su mogle ponovo da pokušaju ulazak u Srbiju.

Situacija na jugozapadnoj granici – Bugarska / Srbija
Tokom nedelje tri grupe iz Avganistana su prijavile da su na teritoriju Srbije ušle iz pravca Bugarske, od po 8, 13 i 7 osoba. N. M. (2003), A. G. (2005), S. Z. (2006) i W. T. (2001) iz Avganistana ušli su u Srbiju preko Bugarske zajedno sa još sedam migranata. Granicu su prešli peške, nakon čega ih je preuzelo vozilo kojim su otišli do autobuske stanice u Nišu. Tamo su kupili karte za Beograd i nastavili put autobusom. U Beogradu su proveli dva dana skrivajući se u jednoj kući. Nakon toga otišli su na autobusku stanicu sa namerom da nastave put, ali je ubrzo nakon kupovine karata došla policija i odvela ih u policijsku stanicu. Posle približno šest sati provere prebačeni su u prihvatni centar u Preševu.

Situacija na severnoj granici – Mađarska / Srbija
Subotica i dalje predstavlja glavnu tranzitnu tačku za pokušaje nastavka puta prema Mađarskoj. U prve dve nedelje septembra na pograničnoj teritoriji sa Mađarskom boravilo je i do 500 lica, koji su svakodnevno dolazili organizovanim krijumčarskim prevozom iz južnih pograničnih područja i pravca Beograda. Lica opisuju da su u šumskom području u blizini granice čekali između jednog i sedam dana pre pokušaja daljeg kretanja ka Mađarskoj, odnosno EU. Prema procenama sa terena, barem polovinu uoči i privede srpska granična policija, pre pokušaja prelaska.

U prve dve nedelje septembra mađarska policija objavluje da je privedeno je i pushbackovano ukupno 133 lica, najveći broj poreklom iz Bangladeša, potom Avganistana, Pakistana, Maroka,Egipta, Libije, Palestine, kao i Albanije, Turske, Šri Lanke, Indije i Sirije u manjem broju, dok je u ovom periodu istovremeno 118 lica sprečeno u pokušaju prelaska.

– Brutalno policijsko nasilje mađarske granične službe prema maloletnim licima bez pratnje – navodi o udarcima kundakom oružja po glavi. Prema svedočenjima koje je dato APC službenicima u Bujanovcu 11.09.2026. godine, migranti navode da su u blizini srpsko-mađarske granice proveli oko nedelju dana čekajući svoj red za pokušaj prelaska granice. Nakon što su uspeli da pređu na teritoriju Mađarske, oko 14 sati čekali su u šumi vozilo koje je trebalo da ih preuzme, ali se vozilo nije pojavilo. Prema njihovim navodima, pronašla ih je mađarska policija, koja ih je tom prilikom udarala kundakom oružja po glavi. Nakon približno pet sati vraćeni su u Srbiju.
Nakon pushbacka iz Mađarske, srpska policija ih je odvezla u policijsku stanicu, gde su zadržani oko 20 sati, pre relokacije u Bujanovac.

– Trend “napuštanja/nedolaska” krijumčara po migrante u pograničnom delu sa Mađarskom se nastavlja. Isto ilustrujuje i svedočenje dato APC službenicima u Preševu, 11. septembra 2026. godine, N. A. (1998) iz Palestine, sa Zapadne obale, u Srbiju je ušao preko Kosova sa još četiri migranta. Nakon što su granicu prešli peške, vozilom krijumčara su otišli do Beograda, gde je N.A. proveo 13 dana u hotelu. Nakon toga otišao je u Suboticu, gde je četiri dana boravio u šumi u blizini granice. Posle četiri dana pokušao je sa grupom da pređe granicu sa Mađarskom. Nakon prelaska čekali su ceo dan vozilo koje je trebalo da ih preuzme, ali se vozilo nije pojavilo. Mađarska policija ih je pronašla i, prema njegovim navodima, nakon nekoliko sati vratila u Srbiju.

Vreme zadržavanja u policijskim stanicama na severu, a pre relokacije na jug, kretalo se od približno 4 sata do dva dana, pri čemu je nekoliko grupa provelo noć u policijskom zadržavanju. Nijedna od grupa sa kojima je tim razgovarao nije navela da joj je nakon detencije izdata dokumentacija koja potvrđuje ili objašnjava postupanje policije prema njima.

Situacija na granici sa Bosnom i Herceg
– Lančani pushbackovi na relaciji Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Srbija.
Dva lica poreklom iz Alžira prešla su iz Srbije u Bosnu i Hercegovinu čamcem preko Drine. Nakon toga su oko tri dana boravili u okolini Bihaća. Prilikom prelaska na hrvatsku teritoriju, Hrvatska granična policija ih je pushbackovala u BiH, nakon čega su, približno pet sati kasnije, pushbackovani iz Bosne i Hercegovine u Srbiju, od strane BiH granične policije preko zelene granice i bez znanja srpske policije. Po povratku u Srbiju zaustavila ih je srpska policija u Loznici, nakon čega su relocirani u PC Preševo.

Cena krijumčarskih usluga
Beograd ostaje glavno unutrašnje tranzitno čvorište, gde krijumčari organizuju privremene smeštaje u hotelima, hostelima, kućama ili u prostoru u blizini autobuske stanice. Tokom ove nedelje prijavljeni su boravci u Beogradu, pre nastavka kretanja, u trajanju od jednog do 13 dana.

Lica poreklom iz Avganistana su plaćali od Turske do Srbije do 8000 evra, lica poreklom iz Pakistana do 6000 evra, lica poreklom iz Sirije 4500 evra, a lica iz Palestine 4000 evra. Lica poreklom iz Pakistana da su ukupnu uslugu od Pakistana do Srbije platili 13 000 evra.